( 1 ) بوسيله‌ى تبادل نامه و پيغام ، موقعيت متزلزل معاويه را كه با ادعاهاى پوچ خود او قابل تحكيم نبود ، از ياد او برد و پرونده‌ئى از مغلطه مغلطه‌كاريهاى او - كه همان نامه‌هاى او به امام حسن بود - فراهم آورد و همين پرونده‌ى سياه بود كه معاويه‌ى ماسكدار و ناشناخته را به مردم شناسانيد و براى امام حسن در برابر آراء و افكار عمومى ، بهانه‌ى معقولى براى جنگ با معاويه ، درست كرد . در نتيجه ، جبهه‌ى معاويه در منطق خردمندان براى هميشه مغلوب شد اگر چه پس از آن در منطق زور ، غالب بشمار آمد . هر يك نمونه از اين تدبيرهاى خردمندانه كه حسن بن على بوسيله‌ى آنها روش سياسى خود را در فاصلهء كوتاه ميان وفات على تا تصميم بر شروع جنگ ، معرفى كرده است ، ميتواند ما را از ذكر همه‌ى نمونه‌ها بىنياز سازد .